Nếu quay ngược thời gian về 10 năm trước, ít ai tin rằng việc “chia sẻ một đường link” lại có thể mua được một căn nhà, vực dậy một doanh nghiệp thất bại, hay tạo ra hàng vạn việc làm mới. Đằng sau những con số tăng trưởng khổng lồ của thương mại điện tử là một cuộc chuyển mình thầm lặng nhưng mạnh mẽ: Cách nền kinh tế số thay đổi hoàn toàn khái niệm về “nghề nghiệp” thông qua Affiliate Marketing.
Một ngành nghề từng bị nhìn bằng con mắt nghi ngờ
Nhớ lại khoảng 10 năm trước, nếu nhắc đến affiliate marketing hay “kiếm tiền bằng chia sẻ link”, người ta thường dành cho nó một cái nhìn ái ngại. “Đó có phải đa cấp không?” – câu hỏi ấy gần như là phản xạ tự nhiên của đại đa số người nghe.
Trong tiềm thức của số đông, Affiliate bị bó hẹp trong những cụm từ như: “việc làm thêm vặt vãnh”, “spam link dạo trên các diễn đàn”, hay tệ hơn là “mô hình đa cấp trá hình”. Khái niệm này từng bị gắn mác chỉ là kiếm tiền lẻ, không bền vững, không chuyên nghiệp. Không ai nghĩ đó là một nghề thực sự.
Rồi mọi thứ thay đổi – từ từ, nhưng chắc chắn. Sự trỗi dậy của Social Commerce (thương mại xã hội) và Creator Economy (nền kinh tế sáng tạo) trong vòng 10 năm qua đã bóc lớp vỏ xù xì của Affiliate Marketing, đưa nó trở thành một ngành công nghiệp tỷ đô.
Từ “chia sẻ link” đến Hệ sinh thái nghề nghiệp đa chiều
Hãy nhìn vào những gì đang tồn tại hôm nay, mà cách đây một thập kỷ chưa có tên gọi: Affiliate Marketer, KOC (Key Opinion Consumer), Content Creator, Livestream Host, Data & Performance Publisher, hay thậm chí là các Affiliate Agency với quy mô lớn.
Trong quá khứ, công thức của Affiliate khá đơn giản: Lấy link – Dán link – Chờ đợi có người click và mua hàng. Nhưng khi hành vi người tiêu dùng thay đổi, Affiliate Marketing cũng buộc phải chuyển mình.
Để thành công với Affiliate hiện nay, một Creator hay Publisher phải thực hiện cùng lúc nhiều vai trò: Sáng tạo nội dung (Content Creation), phân tích dữ liệu hiệu suất (Data Analysis), xây dựng thương hiệu cá nhân (Personal Branding) và nghệ thuật thương mại hóa nội dung (Content monetization).
Những con số từ thị trường đã chứng minh đây không còn là trào lưu nhất thời: Tính đến cuối năm 2024, mạng lưới tiếp thị liên kết của Shopee đã bùng nổ với hơn 12 triệu đối tác trên toàn Đông Nam Á, sản xuất ra hơn 100 triệu nội dung Livestream và Video ngắn – cao gấp 3 lần năm trước đó. Tại thị trường nội địa, hệ sinh thái của các nền tảng như Ecomobi cũng ghi nhận mạng lưới lên tới hơn 1,2 triệu người. Rõ ràng, sự kết hợp giữa Live Commerce và Affiliate đã kiến tạo nên một lực lượng lao động khổng lồ, biến việc ‘”chia sẻ link” thành một nền kinh tế thực sự.
10 năm và những câu chuyện làm nghề
Đằng sau biểu đồ tăng trưởng GMV hay ROI của các nhãn hàng, là những câu chuyện đời thực về cách Affiliate thay đổi cuộc sống của một con người.
Có một sự thật ít ai nói trên mạng xã hội: Affiliate Marketing chưa bao giờ là “easy money” và nó không dành cho tất cả mọi người. Nó không phải là những bức ảnh hào nhoáng khoe xe, khoe tiền, hay những lời hứa hẹn đổi đời qua một đêm. Để có được những phiên chốt đơn kỷ lục, đó là sự đánh đổi bằng hàng giờ đồng hồ mệt nhoài trước ống kính, bằng chất xám phân tích dữ liệu, bằng mồ hôi và những đêm thức trắng cắt dựng video.
Giống như câu chuyện truyền cảm hứng kinh điển “Người ném sao biển” (được phóng tác từ tiểu luận nổi tiếng The Star Thrower của triết gia Loren Eiseley), kể về một chàng trai nhặt những con sao biển bị mắc cạn trên bờ và ném chúng trở lại đại dương. Khi có người cười nhạo: “Có hàng ngàn con sao biển trên bãi biển này, cậu làm thế thì thay đổi được gì?”, chàng trai chỉ mỉm cười, ném thêm một con xuống nước và đáp: “Tôi không cứu được tất cả, nhưng với con này, mọi thứ vừa thay đổi hoàn toàn.”
Nếu bạn nhìn vào những khung hình lướt qua trong thước phim 10 năm của Ecomobi, bạn sẽ không thấy những gương mặt ngôi sao rực rỡ, mà là hàng ngàn khuôn mặt của những con người rất bình dị.
Một người mẹ ba con tại Philippines, người đã đánh mất startup của mình vào vòng xoáy của đại dịch. Muốn đỡ đần chồng nhưng không thể ra ngoài làm việc vì vướng bận con nhỏ, cô tìm đến TikTok Affiliate. Tự xem tutorial, tự học, bắt đầu với đúng một sản phẩm mua bằng tiền túi. Đến lúc xây dựng được kênh 16.000 followers, thu nhập đạt 8.000 – 10.000 peso/tháng (3.500.000 – 4.500.000 đồng/tháng), cô đã nghĩ: “Thế này là đủ“. Nhưng bước ngoặt đến vào cuối năm 2024 khi nền tảng Ecomobi liên hệ với cô. Với những chiến lược phù hợp, giúp cô tập trung 100% công lực vào việc livestream bán hàng. Ngay tháng đó, cô đạt mức hoa hồng 6 chữ số.
Cũng là người mẹ, nhưng ở Indonesia – chị ở nhà chăm con, không có thu nhập riêng và rơi vào khủng hoảng vì mất đi sự độc lập tài chính. Lần đầu làm Affiliate, khoản hoa hồng cô nhận được chỉ vỏn vẹn 300.000 Rupiah (khoảng 500.000 VNĐ). “Đó có thể là 1 con số nhỏ với nhiều người, nhưng với tôi – một người nội trợ phụ thuộc vào thu nhập của chồng, tự tay kiếm được 300.000 rupiah khiến tôi thực sự hạnh phúc và có thêm niềm tin vào bản thân”. Gần 10 năm sau, có tháng thu nhập chị lên tới 30 triệu rupiah/tháng (gần 50 triệu đồng/tháng). Nhưng cột mốc chị nhắc nhiều nhất không phải con số đó – mà là căn nhà đầu tiên của gia đình, trả hoàn toàn bằng tiền mặt, tích lũy từng tháng trong gần một thập kỷ làm affiliate. “Tôi là người mẹ kiếm được tiền nuôi gia đình theo cách của mình.”
Và cuối cùng, là câu chuyện về một chàng trai văn phòng rải CV vô vọng trong đại dịch 2021. Những tháng ngày thất nghiệp, hồ sơ gửi đi không một lời hồi đáp kéo theo chuỗi ngày stress tột độ. Anh tìm đến Affiliate ban đầu như một phao cứu sinh tạm thời để có tiền sống qua ngày.
Tự mày mò qua forum, group, thử và sai. Và cho đến hiện tại, anh đã là chủ của một agency affiliate, phục vụ khách hàng ở nhiều ngành khác nhau. Thứ bắt đầu như giải pháp tình thế đã trở thành một sự nghiệp thực sự.
Xem thêm:
Điều thay đổi không phải là công nghệ – mà là cách người ta nhìn nhận
Ba câu chuyện. Ba hoàn cảnh khác nhau. Nhưng có một điểm chung: tất cả đều bắt đầu ở thời điểm họ không có nhiều lựa chọn – và affiliate là con đường họ tìm thấy.
Câu chuyện con sao biển không phải để lãng mạn hóa, mà để nói thật: affiliate không dành cho tất cả mọi người. Affiliate không hào nhoáng như mọi người vẫn nghĩ. Những người xuất hiện trong video không phải ai thành công ngay. Không có công thức thần kỳ, không có đường tắt.
Đằng sau những con số GMV ấn tượng là vô số buổi livestream chỉ có vài người xem, vô số bài đăng không lượt tương tác, vô số lần phải học lại từ đầu khi thuật toán thay đổi. Đằng sau mỗi đồng hoa hồng là mồ hôi, là chất xám, là những lần dám thử và sai. Tiếp thị liên kết không phải là “easy money” như nhiều người vẫn tưởng.
Và đó mới là điều Ecomobi muốn nói sau 10 năm: sức ảnh hưởng không đến từ một câu chuyện viral. Nó đến từ hàng nghìn nỗ lực nhỏ, mỗi ngày, của rất nhiều người bình thường.
Điều thú vị hơn là cả ba đều vượt qua những sự nghi ngờ – từ người xung quanh và đôi khi từ chính bản thân. “Đây có phải nghề thật không? Có bền không? Có đáng tự hào không?” Câu trả lời mà ngành affiliate đang trả lời bằng hành động.
Xem thêm: Bên trong EcoLive: Cơ sở Livestream Commerce lớn nhất Việt Nam
Hành trình 10 năm của Ecomobi: Xây dựng một “Hệ sinh thái All in one”
Trong suốt hành trình 10 năm, sứ mệnh của những nền tảng như Ecomobi không chỉ dừng lại ở việc kết nối Thương hiệu với Creators hay Publishers để tạo ra những chiến dịch triệu đô. Quan trọng hơn, hạ tầng công nghệ và hệ sinh thái mà Ecomobi xây dựng đã âm thầm kiến tạo nên một cộng đồng khổng lồ – những con người kiếm sống, tự chủ tài chính và đổi đời từ Social Commerce một cách bền vững.
Điều Ecomobi đã làm trong 10 năm qua – xây dựng nền tảng, hỗ trợ sản phẩm, kết nối thương hiệu với creator – không phải để biến affiliate thành con đường dễ hơn, mà để những người đã chọn đi con đường đó có thêm điều kiện để đi xa hơn.
Ecomobi là nền tảng affiliate marketing hoạt động tại APAC, kết nối thương hiệu với publisher và creator trong hệ sinh thái performance marketing.
Ecomobi là nền tảng affiliate marketing hàng đầu tại APAC, chuyên kết nối thương hiệu với mạng lưới publisher và creator nhằm thúc đẩy mạnh mẽ hệ sinh thái giao thoa giữa Social Commerce và performance marketing.
Liên hệ với chúng tôi:
– Fanpage: https://www.facebook.com/ecomobi.ssp
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@ecomobipassiovietnam
– Instagram: https://www.instagram.com/ecomobi.vietnam
– Support: Lidya (Trúc Ly) – Social Seller Development Executive
Zalo: 0937 422 620
Email: lydtt@ecomobi.com
Telegram: @LidyaSoph
WhatsApp: +84 937 422 620
